De impact in microfinanciering

De kwestie

Naar schatting 2,7 miljard mensen, ofwel bijna de helft van de wereldbevolking, heeft geen toegang tot formele financiële diensten. Zij kunnen geen bankrekening openen, geen lening sluiten om een bedrijf te starten en geen verzekering afsluiten.

Toegang tot deze financiële diensten heeft een enorme impact op de levens van miljoenen mensen. Hierdoor kunnen ze hun bezittingen geleidelijk opbouwen, micro-ondernemingen ontwikkelen en hun mogelijkheden om inkomen te verwerven vergroten, zodat ze kunnen sparen voor schoolgelden en een financiële buffer kunnen vormen voor de toekomst.

Er is nog een lange weg te gaan voordat iedereen overal toegang heeft tot diverse financiële diensten. De laatste tien jaar heeft echter een enorme groei laten zien in het aanbod van allerlei financiële diensten voor armere mensen door een toenemend aantal financiële instellingen.

De sector heeft aangetoond dat mensen met een laag inkomen bankabel zijn en op duurzame wijze van financiële diensten kunnen worden voorzien. Meeliftend op het succes van de microfinancieringssector hebben commerciële banken in ontwikkelingslanden de samenwerking gezocht met microfinancieringsinstellingen om klanten met een lager inkomen te bereiken. In sommige markten hebben microfinancieringsinstellingen zich getransformeerd tot vergunninghoudende banken waardoor ze hun dienstverlening aan het MKB verder kunnen uitbouwen of hypotheken kunnen verstrekken.

Er moet echter aan nog heel wat uitdagingen het hoofd geboden worden, niet in de laatste plaats omdat miljoenen mensen nog steeds zijn uitgesloten. Hoe verder de microfinancieringssector geïntegreerd wordt in de reguliere financiële systemen, hoe meer huidige problemen van de sector zij erft. De laatste jaren hebben de honger van nieuwe investeerders naar winst op korte termijn, een agressieve groei en meer concurrentie geleid tot oververhitting van het financiële systeem, een te grote schuldenlast bij klanten en sluiting van een aantal instellingen. Groei en winstgevendheid werden belangrijker geacht dan de belangen van microfinancieringsklanten, en men begint zich nu af te vragen of het wel verstandig was om de voorkeur te geven aan financieel gewin boven duurzame ontwikkeling.

Naarmate de sector volwassener wordt moet zij de uitdagingen op evenwichtige wijze aanpakken om vorm te geven aan een inclusieve financiële dienstverleningssector die de belangen van haar klanten met lage inkomens centraal blijft stellen.

De visie Triodos Bank

Triodos Bank is een belangrijke investeerder in de microfinancieringssector vanaf het moment dat zij in 1994 voor het eerst in deze sector heeft geïnvesteerd. We onderkenden dat duurzame ontwikkeling, en met name het aanpakken van het armoedeprobleem, een wereldwijde kwestie was en hebben sindsdien onze bankexpertise ingezet voor de microfinancieringsbeweging.

De laatste tien jaar hebben we gezien hoe microfinanciering zich snel heeft ontwikkeld en uitgebreid. Veel nationale overheden overal ter wereld zijn het belang in gaan zien van de ontwikkeling van inclusieve financiële sectoren, waarbij het merendeel van de mensen toegang heeft tot financiële diensten. Het hiaat van de financiële inclusiviteit is op de agenda van de Verenigde Naties en de G20 gekomen. Investeerders zijn de laatste jaren in toenemende mate de mogelijkheden gaan inzien van de maatschappelijke en financiële rendementen van microfinanciering en sluizen steeds meer geld naar deze sector.

Als investeerder kan Triodos Bank invloed uitoefenen op de richting die de sector opgaat. We delen onze visie met iedereen die bij de keten betrokken is – investeerders, microfinancieringsinstellingen en andere stakeholders – om het belang van de klanten te begrijpen, voor ogen te houden en daarnaar te handelen. Dit zijn doorgaans klanten met een laag inkomen, beperkte financiële kennis en weinig macht en invloed. Aandacht voor de belangen van deze mensen en hun gezinnen is de enige manier om duurzame financiële resultaten op lange termijn te bereiken.

Om een sector van inclusieve financiële dienstverlening te helpen vormen waarbij de belangen van de klant voorop staan hebben de Speciaal VN-adviseur voor Inclusieve Financiering, Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Máxima der Nederlanden en een aantal investeerders, waaronder Triodos Investment Management ‘Principles for Investors in Incluive Finance’ opgesteld. Deze investeerders zijn van mening dat specifieke beginselen voor investeerders in inclusieve financiering, waartoe microfinanciering behoort, de beweging in de richting van verantwoorde financiering zal stimuleren. De beginselen zijn ontwikkeld met een brede groep stakeholders waaronder UNPRI (United Nations Principles for Responsible Investment Initiative) en zijn in januari 2011 gelanceerd. Per ultimo 2011 hadden 55 investeerders wereldwijd deze beginselen onderschreven. Marilou van Golstein Brouwers, Directeur Triodos Investment Management, is voorzitter van de stuurcommissie voor de ‘Principles for Investors in Inclusive Finance’.

Triodos Bank steunt de sector ook op andere manieren; de Bank onderkent dat we in een onderling verbonden wereld leven, waar veranderingen in het ene land – zoals economische crises – een grote impact kunnen hebben aan de andere kant van de wereld. Deze onderlinge verbondenheid biedt ook enorme mogelijkheden. Daarom was Triodos Bank in 2009 mede-oprichter van de ‘Global Alliance for Banking on Values’, een netwerk van banken dat het gebruik van financiën stimuleert om duurzame ontwikkeling te bewerkstelligen voor mensen en gemeenschappen die niet bereikt worden en het milieu.

Wat doet Triodos Bank daar aan?

Sinds 1994 is ons beheerd vermogen in de microfinancieringssector gegroeid tot EUR 360 miljoen, waardoor we een van de belangrijkste investeerders in de sector zijn.

We richten ons op langdurige relaties op basis van transparantie en eerlijkheid, met microfinancieringsinstellingen die hun voortdurende inzet tonen voor sociale en milieuprestaties. Erkenning voor onze activiteiten als waardegedreven investeerder in de microfinancieringssector kwam in 2010, toen CGAP (Consultative Group to Assist the Poor) Triodos Investment Management uitriep tot een van de drie beste vermogensbeheerders op het gebied van microfinanciering.

Via gespecialiseerde microfinancieringsfondsen1 – Triodos-Doen, Hivos-Triodos Fund, Triodos Fair Share Fund en Triodos Sicav II-Triodos Microfinance Fund – financieren we 95 verschillende opkomende en gevestigde microfinancieringsinstellingen in 43 landen. We hebben aandelenbelangen in 19 microfinancieringsinstellingen en -banken en spelen een actieve rol in hun Raad van Bestuur – waar we onze kennis en expertise op het gebied van duurzaam bankieren kunnen delen.

Elke microfinancieringsinstelling in onze portefeuille hanteert een duurzame aanpak van financiële dienstverlening aan klantengroepen die onderbediend zijn. We hebben een Sustainability Management Systeem ontwikkeld. Dit systeem volgt onder meer de standaarden en richtlijnen die opgesteld zijn door de CGAP Social Performance Task Force, een groep waarin we een actieve rol spelen. Zo kunnen we de niet-financiële prestaties van de microfinancieringsinstellingen in onze portefeuille effectief analyseren, bewaken en daarover verslag uitbrengen. MFI’s worden beoordeeld op vier dimensies: producten en diensten, verantwoord bankieren, milieu en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Samen met onze klanten geven we richting aan de sector om belangrijke strategische uitdagingen het hoofd te bieden, zoals het verstrekken van financieringen voor duurzame energieprojecten of duurzame landbouwpraktijken. Dit is een belangrijk onderdeel van de strategie voor Triodos-Doen en Hivos-Triodos Fund in het bijzonder.

De microfinancieringsinstellingen die we financieren bereiken 7,9 miljoen kredietnemers, van wie 66% vrouw is en 46% in plattelandsgebieden woont.

Een korte beschrijving van alle MFI’s in onze portefeuille en een aantal belangrijke indicators vindt u op Weet Wie We Financieren.

1 De fondsen worden beheerd door Triodos Investment Management, een volledige dochtermaatschappij van Triodos Bank.

Cijfers

  (XLS:) Download XLS

2011
Bedragen in duizenden euro’s

Hivos – Triodos Fund

Triodos – Doen Fund

Triodos Fair Share Fund

Triodos SICAV II – Triodos Microfinance Fund

 

 

 

 

 

Beheerd vermogen

68.143

82.235

121.111

91.679

Aantal gefinancierde instellingen

44

59

43

28

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2010
Bedragen in duizenden euro’s

Hivos – Triodos Fund

Triodos – Doen Fund

Triodos Fair Share Fund

Triodos SICAV II – Triodos Microfinance Fund

 

 

 

 

 

Beheerd vermogen

47.816

76.538

93.475

59.977

Aantal gefinancierde instellingen

40

51

38

22