Om uw bezoek aan onze website te optimaliseren gebruiken wij cookies. Door verder te gaan stemt u hiermee in. Voor meer informatie, lees ons Cookie Statement

Biologische landbouw en natuurontwikkeling – Header image (foto)

Biologische landbouw en natuurontwikkeling

Impactmetingen

De biologische landbouwbedrijven die door Triodos Bank en Triodos Investment Management worden gefinancierd, produceerden in 2015 het equivalent van 33,6 miljoen maaltijden. Dat is voldoende om circa 30.700 mensen gedurende een jaar te voorzien van biologisch voedsel (2014: 27.700, aangepast cijfer vanwege geactualiseerde omrekeningsfactor).

We financieren circa 36.500 hectare biologische landbouwgrond in heel Europa. Dit betekent landbouwgrond ter grootte van één voetbalveld voor elke 10 klanten van Triodos Bank, waarbij elk voldoende voortbrengt voor 550 maaltijden per jaar.

We financieren ook 24.000 hectare natuur- en beschermd gebied. Dat is ongeveer 400 m2 natuur- en beschermd gebied voor elke klant.

Biologische landbouw en natuurontwikkeling – Impactmetingen (grafisch)

Onze visie en activiteiten

Kredietverlening biologische landbouw en voeding

Percentage van onze kredieten en investeringen aan de biologische sector

Biologische landbouw en natuurontwikkeling – 4,9% van onze kredieten aan de sector Biologische landbouw en natuurontwikkeling (cirkeldiagram)
  • 2,8% ann biologische landbouw
  • 1,9% aan biologische voedingsbedrijven

Financiering van biologisch voedsel per subsector

Financiering van biologisch voedsel per subsector (cirkeldiagram)

Financiering van biologische landbouw per subsector

Financiering van biologische landbouw per subsector (cirkeldiagram)

% ontleend aan gegevens op het moment van publicatie

Onze visie op biologische landbouw en natuurontwikkeling

Onze relatie met de grond en de aarde vereist een systemisch perspectief.

We kunnen het ons niet langer permitteren om een wereldbeeld te hanteren dat landbouwgrond ziet als het beginpunt van een grenzeloos winningsproces. In plaats daarvan moet landbouw worden bezien binnen de context van een natuurlijk systeem van voedingsstoffen, water, biodiversiteit, dierenwelzijn en sociale omstandigheden.

De impact van landbouw

We hebben boeren nodig die methoden gaan toepassen die natuurlijke bronnen conserveren en recyclen. We willen een levendige en gevarieerde landbouwsector helpen creëren met meer kleinere landbouwbedrijven die nauwere banden met lokale gemeenschappen en lokale consumenten hebben.

Het respecteren van dierenwelzijn is een fundamenteel aspect van hoe we omgaan met de wereld om ons heen en een kernprincipe van biologische landbouw.

Bij biologische landbouw staan bescherming van en respect voor de natuur voorop. Daarom is het hanteren van hogere standaarden voor dierenwelzijn dan bij conventionele landbouw een van de voornaamste doelstellingen.

Het respecteren van dierenrechten komt voort uit de overtuiging dat mensen een verantwoordelijkheid hebben als de dominante soort op deze planeet. Daarnaast is er wetenschappelijk bewijs dat hogere standaarden voor dierenwelzijn bij biologische landbouw ook leiden tot gezondere producten voor mensen (denk aan minder gebruik van antibiotica). Handhaving van hogere standaarden voor dierenwelzijn betekent gezondere dieren, en positieve voordelen voor mensen die van voedsel kunnen genieten waarbij geen gebruik wordt gemaakt van kunstmatige hormonen of antibiotica.

Onze prioriteiten

We richten ons op het ondersteunen van boeren die laten zien wat de voordelen van duurzame en biologische landbouwprincipes zijn.

We willen ook meer duurzaam bebouwde grond stimuleren door kredieten te verlenen voor het omschakelen van gangbare naar biologisch bewerkte grond. Ook willen we de gezonde ontwikkeling ondersteunen van de voedselsector in brede zin door producenten, distributeurs, retailers en traiteurs van voedsel te financieren die hun betrokkenheid bij duurzaam voedsel laten zien en die aan de stijgende vraag naar biologisch voedsel voldoen.

Onze activiteiten

Bij biologische landbouw wordt geen gebruik gemaakt van kunstmatige meststoffen en pesticiden, onderkent men het belang van biodiversiteit en worden de hoogste standaarden van dierenwelzijn doorgevoerd.

Alle landbouwkredieten van Triodos Bank zijn verstrekt aan landbouwbedrijven die biologisch zijn gecertificeerd, zich in de overgangsfase bevinden naar biologische productie of duidelijk laten zien dat ze achter die principes en praktijken staan. Daarnaast financieren we detailhandel, groothandel, distributie- en cateringbedrijven die biologische voedsel-, drank- en andere producten leveren. Via de door Triodos Investment Management beheerde fondsen ondersteunen we ook biologische en fairtrade-voedselproducenten in opkomende markten, waaronder het, Triodos Organic Growth Fund, een langetermijn private equity ‘evergreen’ fonds.

 

Biologische landbouwgrond (hectare) en aandeel totale landbouwgrond in Europa 2011

Biologische landbouwgrond (hectare) en aandeel totale landbouwgrond in Europa 2011 (wereldkaart)

Bron: FiBL

Triodos Bank financiert 36.500 hectare biologische landbouwgrond in heel Europa.

Praktijkvoorbeeld

Aarstiderne
 

Biologische landbouw en natuurontwikkeling – Praktijkvoorbeeld (foto)

Thomas Harttung, medeoprichter van Aarstiderne

Wat was de uitdaging voor dit project?

Als je de biologische landbouw als bedrijfstak bekijkt, beloven we over het algemeen te veel en maken we te weinig waar. Søren [de andere medeoprichter van Aarstiderne] en ik wilden tegen de biologische gedachtegang in een succesvol bedrijf neerzetten. We wilden de manier waarop mensen voedsel zien en consumeren veranderen.

Op welke manier is jullie aanpak innoverend?

Strategisch gezien ging het er de afgelopen tien jaar om biologische landbouw acceptabel te maken voor een breed publiek en daardoor relevant voor de markt. Onze [die van Søren en mij] innovatie was maaltijdboxen te bezorgen, eerst alleen groente en fruit, later ook vlees en vis, en mensen door de maaltijdbeleving enthousiast te maken voor biologische producten. Ook ontwikkelen we steeds vaker nieuwe landbouwmodellen.

Welke impact heeft Triodos Bank op uw project?

In 1999 was er tijdens de World Organic Conference een workshop – waar ik zitting had in het panel – over het samenbrengen van groene private equity en groene ideeën, en het ontwikkelen van een vertrouwenstaal tussen groene ondernemers en de banken. Triodos Bank maakte ook deel uit van het panel en van daaruit hebben we een geweldige relatie opgebouwd waarbij Triodos ging investeren in ons bedrijf en onze financiering duurzamer werd. Triodos begreep dat deze beweging gaat over iets doen wat zinvol is voor de lange termijn.

Welke impact heeft uw project op de sector?

Als je kijkt naar wat ik de komende twee à drie jaar ga doen, zal het accent liggen op de ontwikkeling van biologische landbouw 2.0. Met de huidige schaal van biologische landbouw en de publieke belangstelling is er voor Aarstiderne een goede kans weggelegd om terug te keren tot de fundamentele beginselen en om een biologisch landbouwsysteem op te zetten dat nog beter is afgestemd op de echte wensen en verwachtingen van onze klanten.

Welke impact heeft uw project op de samenleving?

Aarstiderne is uitgegroeid tot een bedrijf dat 54.000 klanten bedient in vooral Denemarken, maar ook in Zweden. De distributie van de groente- en fruitbox is uitgebreid en omvat inmiddels maaltijdboxen met ingrediënten als vlees/vis, vegetarische en dieetproducten, maar ook recepten. We zijn marktleider omdat we de kwaliteit van het leven van mensen en hun duurzaamheid constant verbeteren. Wij stellen mensen in staat het leven te leiden dat ze echt willen leiden. Jonge hoogopgeleide volwassenen zitten vaak in een spagaat omdat ze graag werken en carrière willen maken en tegelijk voor zichzelf en hun kinderen moeten zorgen. Ze willen oplossingen waarmee ze van maandag tot vrijdag uit de voeten kunnen en die leveren wij - steeds weer. Het goede nieuws is dat onze klanten altijd meer ambities hebben. En wij zullen altijd manieren vinden om nog meer zinvolle oplossingen te bieden die aansluiten op een sterker gevoel van geluk, duurzaamheid en gemak.

Op welke manier deelt u dezelfde visie met Triodos Bank?

Als je het mij vraagt, komen onze waarden sterk overeen met die van Triodos. Triodos kan een bijdrage leveren als langetermijninvesteerder van ons en ook investeren in gelijkgestemde bedrijven die bijdragen aan een betere gemeenschappelijke toekomsten en meer innovatie. Door bedrijven te ondersteunen en te financieren die hetzelfde doel voor ogen hebben, vergroten we de kans dat dit uitgroeit tot een zeer brede beweging.

Kwatrijnstal
 

Biologische landbouw en natuurontwikkeling – Praktijkvoorbeeld (foto)

Frank van Dommelen, Senior Relationship Manager

Wat was de uitdaging voor dit project?

Duurzaamheid en welzijn, in combinatie met een moderne, renderende bedrijfsvoering vergt dat ondernemers in de landbouw voortdurend blijven zoeken naar vernieuwing. Dat geldt ook voor Sjaak Sprangers, die zijn melkveehouderijbedrijf exploiteert naast en voor een deel in het natuurgebied (Nationaal Landschapspark) de Loonse en Drunense Duinen, tussen Tilburg en ’s-Hertogenbosch. Gezien de ouderdom van de bestaande melkveestal, was een nieuwe huisvesting voor zijn koeien noodzakelijk.

De uitdaging was om een nieuwe stal te bouwen die aan zoveel mogelijk wensen en eisen voldeed: inpassing in het natuurlandschap, bevordering van het welzijn van de dieren, beperking van ammoniakemissie, bevordering en bescherming van de bodemomstandigheden in het natuurgebied – en die tegelijkertijd perspectief biedt voor modern ondernemerschap.

Op welke manier is jullie aanpak innoverend?

Voor het bouwen van een stal in een dergelijke natuurlijke omgeving, met zo veel wensen en eisen is een breed draagvlak en veel kennis noodzakelijk. Sjaak Sprangers is daarom in gesprek gegaan met zijn directe omgeving, milieuverenigingen, natuurgroep Loonse en Drunense Duinen, de gemeente Kaatsheuvel, de ZLTO (zuidelijke land-en tuinbouworganisatie), de vereniging van Duinboeren, Landbouw Universiteit Wageningen en diverse agrarische en (bouw)technische ondernemers.

Voor de financiële component heeft hij enkele subsidiebronnen aangeboord in Brussel. Ook het ministerie van Economische Zaken heeft een bijdrage geleverd. Tevens hebben aannemers en technische ontwikkelaars zich financieel sterk gemaakt.

Bovengenoemde bundeling van kennis, innovatie, inspiratie, doorzettingsvermogen, betrokkenheid en passie heeft geleid tot de ontwikkeling van een nieuw staltype, genaamd de Kwatrijnstal.

Enkele bijzondere kenmerken:

Milieu:

De Kwatrijnstal is een innovatieve, in het landschap ingepaste, melkveestal. Het veehouderijconcept biedt een hoog niveau van dierenwelzijn, lage ammoniakemissie en een breed maatschappelijk draagvlak. De Kwatrijnstal heeft een unieke vloer die urine en vaste mest gescheiden afvoert. Dit vermindert de emissie van ammoniak fors en verbetert de biodiversiteit.

Natuurlijke omgeving:

Door de transparante opzet en de unieke dakvorm past de stal goed in het landschap en krijgen passanten zicht op wat er binnen gebeurt. In vergelijking met een gesloten stal oogt het open Kwatrijn veel minder massief. Door de stal heen blijft de omgeving zichtbaar. De dakvorm bestaande uit verschillende kappen geeft de stal een vriendelijke uitstraling, die aansluit bij de schaal van het landschap en van de streekeigen bebouwing.

Hierdoor past de stal goed in het kleinschalige historische cultuurlandschap rondom de Loonse en Drunense Duinen. Maar ook in open landschappen is de open Kwatrijn goed inpasbaar.

Welzijn dieren:

In de Kwatrijnstal heeft elke koe 50% meer loopruimte dan in een gangbare melkveestal. De stal is voorzien van ligeilanden en hebben een strobed. Het gesneden stro is comfortabel voor de koe, werkt isolerend en absorbeert vocht. Daarnaast geeft stro extra waarde aan de vaste mest. Het stro wordt automatisch boven de ligeilanden verdeeld met een stroverdeler.

Het melken gebeurt in een verplaatsbaar melksysteem dat op zonne-energie draait. De stal is zodanig gebouwd dat er voor de dieren nooit ‘dode hoeken’ zijn, zodat ze elkaar niet kunnen verdringen. De ligplaatsen voor de dieren zij zeer ruim opgezet en ook het voerhek is open. Hierdoor kunnen de dieren zich niet verwonden. Uiteraard kunnen de koeien het gehele jaar onbeperkt naar buiten het natuurgebied in.

Biologisch verantwoord:

Dieren worden gevoerd met biologische producten waarbij alle ruwvoeders kleurrijke en kruidachtige gewassen zijn uit het natuurgebied zelf. De biologische mest wordt ook weer teruggeven aan de natuur.

Door de ruime opzet van de stal komen ziektes of dierletsel nagenoeg niet voor en zijn geneesmiddelen als antibiotica niet aan de orde. Mede daardoor leveren de Jerseykoeien gezonde melk van een zodanig hoge kwaliteit dat deze tot biologische ijs, kaas en andere melkproducten verwerkt kan worden door een kleinschalige zuivelverwerker in Stellendam (Happy mrs. Jersey).

Welke impact heeft Triodos Bank op uw project?

De ondernemer had al een biologisch landbouwbedrijf en bankierde tot dan toe bij een grootbank. Voor de realisatie van dit project was aanvullende financiering nodig. Omdat het project een innovatieve aanpak vereiste en er een maatschappelijk draagvlak nodig was, was hij van mening dat daar ook een bank bij hoorde die daar werkelijk bij paste.

Met Triodos Bank als bankier kon hij ‘groen’ geld aantrekken voor deze te bouwen stal. Daarnaast was Triodos Bank bekend in deze wereld en konden zij gericht input geven tijdens de planontwikkeling. Ook voor de andere stakeholders was het positief dat juist Triodos Bank hierbij betrokken raakte.

Welke impact heeft uw project de sector?

Er is veel aandacht gegeven aan dit project binnen milieu- en natuurgroeperingen en aan de diverse landbouworganisaties. Er is een werk- en adviesgroep blijvend actief die ondernemers ondersteunt en adviseert bij het tot stand komen van nieuwe landbouwprojecten (stallen) in of nabij natuurgebieden.

‘Het Kwatrijn’ is een project geworden voor ontwikkeling van een stalsysteem dat door meer boeren overgenomen kan worden en het is de bedoeling van de ontwikkelaars om dit concept in daartoe de markt te zetten. Er worden diverse vakexcursies georganiseerd voor collegaboeren.

Welke impact heeft uw project op de samenleving?

In de aanloop naar de bouw van de stal en tijdens de bouw hebben vele mensen uit de directe omgeving kennis kunnen nemen van de ontwikkelingen.
Dit droeg bij aan een breed draagvlak. 27 mei 2015 werd door staatsecretaris Sharon Dijksma de nieuwe Kwatrijnstal van Sjaak en Suzanne Sprangers feestelijk geopend. Hiermee werd de stal ook landelijk op de kaart gezet. De stal en de aanpak laat zien dat er uitstekende mogelijkheden zijn om natuur en landbouw met elkaar te combineren.

Op welke manier deelt u dezelfde visie met Triodos Bank?

Ondernemer is een zeer gepassioneerd biologische melkveehouder, die uitgebreid over zijn dieren in hun natuurlijke omgeving kan vertellen. Zeer belangrijk voor Sjaak Sprangers is het welzijn van de dieren; dit is voor hem onlosmakelijk verbonden met een landbouwsysteem dat zoveel mogelijk natuurlijke elementen laat terug komen en geen gebruik maakt van kunstmest, bestrijdingsmiddelen en geneesmiddelen. Dit past geheel in de missie van Triodos Bank.

Methoden

Met behulp van de door het Global Footprint Network en het Wereldnatuurfonds (WNF) ontwikkelde Ecologische Voetafdruk-methode is een inschatting gemaakt van het totale aantal mensen dat van voedsel zou kunnen worden voorzien dat afkomstig is van de biologische landbouwgrond die wordt bewerkt met behulp van kredieten van Triodos Bank. Uit deze theoretische benadering blijkt het verband tussen het voedingspatroon van mensen en de landbouwgrond die hun voedsel voortbrengt.

De Ecologische Voetafdruk (EV) is een meting van de ‘global hectares’ (gha) die verband houden met economische activiteiten die een bepaalde bron verbruiken. Het Global Footprint Network heeft voor een groot aantal landen een schatting van de EV gemaakt. Het WNF schat dat voor de hele EU gemiddeld 0,96 gha landbouwgrond en 0,23 gha weiland nodig is om iedereen in Europa en daarbuiten een jaar lang van voedsel te voorzien dat afkomstig is van de bewerkte grond. Het WNF heeft schattingen gemaakt van de EV voor elk van de vijf landen waar Triodos Bank de biologische landbouw financiert. Deze gegevens zijn gebruikt bij het maken van een schatting van het aantal mensen dat drie keer per dag van een maaltijd kan worden voorzien die afkomstig is van de totale bewerkte landbouwgrond van de Europese voedselproductiebedrijven die door Triodos Bank worden gefinancierd.

We nemen 100% van de impact voor onze rekening wanneer we medefinancier zijn van een project. Zorgboerderijen worden uitsluitend meegenomen wanneer hun hoofdactiviteiten en -inkomsten bestaan uit landbouw en veeteelt, met zorg als nevenactiviteit. Indien het niet mogelijk is om 100% van de benodigde gegevens te verkrijgen, meten we, waar van toepassing, ten minste 80% van de projecten in de portefeuille, creëren we een gemiddelde voor het aantal hectaren en berekenen we het cijfer voor de resterende 20%.

De berekeningen van de ‘impact per klant’ die in dit jaarverslag worden gebruikt, zijn gemaakt op basis van in totaal 607.000 klanten eind 2015. Een voetbalveld is ongeveer 0,6 hectare groot.